TIỂU HỌC DUYÊN HÀ - THẮP SÁNG ƯỚC MƠ

Sunday, 25/08/2019 - 09:58|
Chào mừng bạn đến với cổng thông tin điện tử của TRƯỜNG TH DUYÊN HÀ

Cách viết văn miêu tả đạt điểm cao

Văn miêu tả giúp cho người đọc, người nghe hình dung ra được những đặc điểm, tính chất, giá trị nổi bật của sự vật, hiện tượng…một cách rõ nét qua việc quan sát, tưởng tượng, cảm nhận và tả lại của chúng ta nhưng trên thực tế cho thấy trong các giờ làm văn ở tiểu học thì học sinh chưa nói, chưa tả được nhiều. Các em không tự mình quan sát, tưởng tượng hoặc suy nghĩ cảm nhận về sự vật hiện tượng đó mà đa số đều dựa vào sự bắt chước câu từ của giáo viên để giúp các em làm tốt bài văn miêu tả tôi đã có một số kinh nghiệm sau.

HƯỚNG DẪN HỌC SINH TIỂU HỌC LÀM BÀI VĂN MIÊU TẢ ĐẠT ĐIỂM CAO

Văn miêu tả là loại văn giúp cho người đọc, người nghe hình dung ra được những đặc điểm, tính chất, giá trị nổi bật của sự vật, hiện tượng…một cách rõ nét qua việc quan sát, tưởng tượng, cảm nhận và tả lại của chúng ta.

Ví dụ: Miêu tả con mèo

Em rất thích Miu – chú mèo mà ba đã tặng em hồi sinh nhật. Miu rất đáng yêu và vô cùng tinh nghịch. Miu có một bộ lông màu vàng, mượt điểm thêm một vài vệt đen ở trên lưng làm điểm nhấn. Em có đôi mắt rất sáng và to, chính vì thế mà vào ban đêm em nhìn rất rõ trong bóng tối. Miu bắt chuột rất giỏi và siêu. Chỉ cần có em trong nhà là không có con chuột nào dám tới gần…

Tuy nhiên trên thực tế cho thấy trong các giờ làm văn ở tiểu học thì học sinh chưa được nói nhiều. Các em không được tự mình sáng tạo hoặc suy nghĩ cảm nhận về sự vật hiện tượng mà đa số đều dựa vào sự bắt chước câu từ của giáo viên. Vì thế các bài văn miêu tả ở tiểu học đều mang tính dập khuôn, bắt chước. Các bài văn miêu tả viết ra không có sự cảm nhận sâu sắc mà chỉ viết ra hời hợt, chung chung, viết ra không có sự khác biệt nào. Đồng thời học sinh đang còn ham chơi chưa chịu tập trung quan sát, năng lực sử dụng ngôn ngữ cũng chưa tốt nên viết văn miêu tả còn khá kém. Chính vì thế để làm tốt bài văn miêu tả cần phải có sự kết hợp của cả giáo viên và học sinh.

Yếu tố 1: Nắm chắc được đề bài

Nắm chắc được yêu cầu của đề bài là một thao tác rất quan trọng của mỗi học sinh trong khi làm văn nhất là làm văn miêu tả. Việc nắm được đề bài các em sẽ biết được đây thuộc kiểu bài gì, đối tượng là ai, phương thức và cách thức làm bài như thế nào? Đồng thời khi nắm được yêu cầu đề bài học sinh sẽ lựa chọn những cách làm bài hay phù hợp để bài viết mình tốt nhất, bám sát vào đối tượng để làm nổi bật đối tượng.

Ví dụ: Miêu tả cây bàng Học sinh biết được đây thuộc kiểu văn miêu tả, đối tượng là cây bàng, dạng bài là miêu tả cây cối, trình tự làm sẽ theo các bước của dạng bài miêu tả cây cối.

Yếu tố 2: Rèn luyện và phát triển khả năng quan sát của học sinh

Kỹ năng quan sát là kỹ năng quan trọng nhất trong làm văn nhất là văn miêu tả. Việc viết bài tốt hay không dựa vào sự quan sát tỉ mỉ hay hời hợt của từng học sinh. Bạn nào quan sát tốt, tỉ mỉ thì bài viết sẽ sâu sắc, trau truốt, còn bạn nào ít tập trung trong quan sát thì bài viết hời hợt, khô khan, ít hình ảnh hơn. Chính vì vậy việc quan sát trong bài văn miêu tả rất cần thiết, nhưng cần quan sát như thế nào cho đúng thì học sinh tiểu học cũng cần có phương pháp.

– Quan sát theo trình tự hợp lí: Đó là việc các em quan sát từ xa đến gần, từ khái quát đến cụ thể, quan sát tỉ mỉ từng chi tiết nhỏ cụ thể để tìm ra điểm nổi bật của sự vật, hiện tượng đó.

– Quan sát bằng nhiều giác quan: đây là thao tác quan trọng trong quá trình viết văn của học sinh tiểu học. Bên cạnh sự quan sát bằng mắt học sinh còn nên quan sát bằng thính giác (Lắng nghe tiếng kêu, tiếng động của sự vật hiện tượng), khiếu giác (ngửi được hương thơm của các loài hoa, động vật…). Với sự kết hợp đó thì học sinh sẽ có sự hình dung sinh động về sự vật hiện tượng qua bài viết hơn.

– Quan sát đề phát hiện và tìm ra đặc điểm nổi bật của sự vật hiện tượng đó: Sở dĩ phải có thao tác này chính là vì để tránh việc đối tượng nào cũng như đối tượng nào thì mỗi đối tượng trong bài viết cần phải đặc điểm riêng, tránh sự nhàm chán, khô khan.

Yếu tố 3: Rèn luyện kỹ năng lập dàn ý chi tiết và cụ thể cho bài viết

-Chọn cho mình những chi tiết hình ảnh tiêu biểu, đặc sắc: Sau khi đã quan sát thì học sinh đã tìm cho mình những điểm nổi bật của sự vật, học sinh cần liệt kê ra bài nháp của mình, lựa chọn các chi tiết, hình ảnh đắt giá để đưa vào bài viết làm bài viết thêm sinh động rõ nét hơn

– Sắp xếp các ý: Khi đã lựa chọn được các chi tiết hình ảnh tiêu biểu nhưng học sinh vẫn chưa có sự sắp xếp hợp lí, logic, vì thế thao tác tiếp theo chính là sắp xếp các chi tiết, hình ảnh đó một cách hợp lí, phù hợp nhất, từ đó tạo nên bố cục hoàn chỉnh cho bài viết.

Ví dụ: Tả về cây bàng

-Tả bao quát: Trông như thế nào, tới gần dáng vẻ ra làm sao?

– Tả bộ phận: Gốc, rễ, thân, cành, lá, quả, …

– Lợi ích của cây bàng đem lại cho chúng ta là gì?

Yếu tố 4: Viết đoạn văn và bài văn cụ thể

Đây là bước cuối cùng để hoàn thiện bài viết. Khi đã có tư liệu, hình ảnh, dàn ý cụ thể thì các em tiến hành viết bài. Tùy theo yêu cầu của đề bài hoặc của giáo viên mà các em viết đoạn văn hoặc bài văn. Về mặt hình thức bài văn phải đầy đủ ba phần là mở bài, thân bài, kết bài. Khi kết thúc mỗi đoạn trong bài viết cần xuống dòng lùi vào một ô và viết hoa chữ cái đầu tiên.

Trong các đoạn văn của bài viết phải có sự liên kết ý chính sự rời rạc, không mạch lạc. Còn về hình thức đoạn văn thì không được xuống dòng, đoạn văn lùi vào một ô viết hoa chữ cái đầu không có mở bài thân bài kết bài như bài văn. Nhưng đoạn văn cũng phải có mở đoạn, thân đoạn và kết đoạn diễn đạt trọn vẹn một ý hoặc một nội dung cụ thể nào đó.

Ví dụ: Trong bài viết tả về cây xà cừ ở sân trường em thì có thể chia thành các đoạn sau

Đoạn 1: Giới thiệu về cây xà cừ trường em

Đoạn 2: Tả bao quát về cây xà cừ (từ xa trông như thế nào, lại gần dáng vẻ làm sao?)

Đoạn 3: Tả chi tiết từng bộ phận của cây xà cừ: gốc, rễ, thân, cành lá, quả…

Đoạn 4: Tình cảm của em dành cho cây xà cừ

Yếu tố 5: Rèn luyện kỹ năng sử dụng các biện pháp nghệ thuật và tích lũy vốn từ ngữ, kiến thức thông qua các phân môn khác của văn học

Như chúng ta đã biết để cho bài miêu tả trở nên sinh động hơn thì ngoài việc quan sát và viết vẫn chưa đủ, học sinh cần phải sử dụng thêm các biện pháp nghệ thuật tu từ như: so sánh, nhân hóa, điệp từ, từ láy, từ tượng hình, từ tượng thanh…Tuy nhiên các phân môn trong văn học đều có sự tích hợp, bổ sung kiến thức cho nhau vì vậy giáo viên cần phải có sự mở rộng kiến thức cho học sinh, đồng thời học sinh cần rèn luyện để tăng khả năng mở rộng vốn từ hơn.

Ví dụ: Thân cây bàng khẳng khiu, cao vút, có những vòm lá xanh tươi mát Ở đây sử dụng nghệ thuật so sánh và các từ có chọn lọc

Ví dụ: Cho hai câu sau

Câu 1: Cây xà cừ rất to

Câu 2: Nhìn từ xa, cây xà cừ trông như một chiếc ô xanh lớn bảo vệ cả ngôi trường.

Như vậy ở cùng cả hai câu có cùng nội dung nhưng học sinh đều lựa chọn cách viết câu có hình ảnh và sử dụng nghệ thuật hơn câu bình thường.

Bài tin liên quan
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 3
Hôm qua : 6
Tháng 08 : 228
Năm 2019 : 4.335